Wij plaatsen op al onze websites cookies (en daarmee vergelijkbare technieken), om de websites goed te laten functioneren, uw voorkeuren te onthouden en analytische cookies waarmee wij het gebruik van websites kunnen meten. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door een internetpagina op een pc, tablet of mobiele telefoon worden geplaatst Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens. Meer informatie over cookies kunt u terugvinden in ons Privacy Reglement.

Cookies accepteren en doorgaan Cookies weigeren

Door kijkers gestelde vragen plus de antwoorden van deskundigen bij het webinar ‘Vuistregels voor het adviseren van de juiste warmtepomp’

Vraag: Kun je een warmtepomp op een houten zoldervloer installeren met daaronder een slaapkamer? En zo ja wat voor warmtepomp? Het lijkt me lastig in verband met het gewicht.

Antwoord: Een houten vloer is niet wat wij adviseren. Het is beter om een stenen / betonnen ondergrond te kiezen in combinatie met rubber om overdrachttrillingen te voorkomen.

 

Vraag: Mooi dat je ook in een woonwijk aardwarmtebronnen kunt laten boren, maar menig tuin zal daar te klein voor zijn

Antwoord: Inderdaad. In het voorbeeldfilmpje dat we tijdens het webinar toonden moesten er meerdere lussen in de grond worden aangebracht, op 5 meter afstand van elkaar. Daarvoor is het tuinoppervlak inderdaad vaak niet toereikend. Benodigde diepte en afstanden worden van te voren nauwkeurig berekend door gecertificeerde installateurs. Dat is wettelijk voorgeschreven.

 

Vraag: Kan een bodemwarmtepomp worden aangelegd in een drinkwaterbeschermingsgebied? Zijn daar vergunningen voor nodig?

Antwoord: Een aardwarmtebron kan inderdaad niet zomaar overal worden aangelegd. Mede daarom heeft de overheid ook verplicht gesteld dat alleen erkende installeurs ze mogen aanleggen. (Zo’n installateur kan aantonen dat hij voldoet aan de Beleids RichtLijn (BRL) 11000 en het protocol ‘Ontwerp, realisatie en beheer en onderhoud ondergronds deel bodemenergiesysteem’, conform de Algemene Maatregel van bestuur Bodemenergie). Een indruk van in welke gebieden wel en niet kan worden geboord geeft de website www.wkotool.nl.

 

Vraag: Warmtepompen kunnen hun energie uit de aarde, uit water, uit lucht en uit zonnecollectoren halen. Maar ook uit ventilatielucht.

Antwoord: Dat klopt. Vaillant heeft (nog) geen warmtepompen die hun energie uit ventilatielucht halen. Deze warmtepompen worden meestal in combinatie met een cv-ketel gebruikt, dus voor de berekening van het vermogen en de besparingen kunt u dit zien als een onderdeel van een hybride installatie.

 

Vraag: Kan een warmtepomp ook met zonthermische verwarmd water werken, bijvoorbeeld om de boiler te verwarmen?

Antwoord: Jazeker. Er bestaan natuurlijk sowieso zonneboilers (Vaillant heeft die ook in het assortiment), maar sinds kort is het ook mogelijk om warmtepompen geheel op zonthermiek te laten functioneren. Zie voor meer informatie het bouwwebinar ‘Hybride installatie, vaak de beste oplossing’, en dan met name de bijdrage van Sander van Eeten van VolThera Plug & Play.

 

Vraag: Is een warmtepompsysteem ook te realiseren bij hoogbouwwoningen, zoals flats?

Antwoord: Dat is zeker mogelijk. Zo zijn er lucht-water warmtepompen waarbij het buitendeel op het dak staat. Ze worden ook wel aan de gevel bevestigd. Maar daar moeten ze natuurlijk wel goed toegankelijk zijn voor service en onderhoud. Warmtepompen op aardwarmte worden ook toegepast bij hoogbouw: de warmtepomp staat op de verdieping en haalt de energie uit de bron in de grond.

 

Vraag: Wanneer je bij hoogbouw zou kiezen voor aardwarmte, houdt dit dan in dat er een warmtepomp per verdieping wordt geplaatst?

Antwoord: Er zijn meerdere oplossingen mogelijk. Als het om een collectief systeem gaat, kan het binnendeel (groot formaat en grote capaciteit) in een algemene ruimte worden geplaatst. Er zijn ook oplossingen om op iedere verdieping een kleine binnenunit te plaatsen die dan individueel geregeld kan worden. Vaillant heeft daarvoor een unit van 3 Kw, die net zo groot is als een cv-ketel.

 

Vraag: Over de Vuistregels 2 en 3: ik krijg totaal verschillende antwoorden: als ik het warmteverlies van mijn woning op basis van oppervlak bereken komt dat veel hoger uit dan als ik het doe op basis van mijn gasverbruik. Het verschilt zelfs een factor 2.

Antwoord: Daarom is de berekening met het reëele gasverbruik ook zo interessant: woningen worden vaak niet in zijn geheel verwarmd, mensen hebben bijvoorbeeld vaak de verwarming uit op de slaapkamers. Dat levert heel andere verbruikscijfers op. Het kan ook leiden tot andere beslissingen, zowel over isolatie als over de installatie. Zie hier over een ander webinar: ‘Hybride, vaak de juiste oplossing’(terug te zien op www.bouwwebinar.nl). Met name Rokus Wijbrans legt daar uit dat de manier waarop mensen stoken veel kan betekenen voor de investeringen die nodig zijn om de woning duurzamer te maken.

 

Vraag: Bij de vuistregels wordt gebruikt van een schema van het rvo over bouwjaren. Maar een woning die in bijvoorbeeld het jaar 2000 is gerealiseerd bevat meestal de techniek van 1 a 2 jaar daarvoor…

Antwoord: De lijst is met veel deskundigheid samengesteld. Voor de vuistregels voldoet het zeker om van het bouwjaar uit te gaan. Als het tot een gedetailleerde offerte komt is het altijd verstrandig om in te zoomen op de specificaties.

 

Vraag: Over de berekening van het verschil in kosten bij een hybride-systeem: het warm tapwater en douchewater wordt daar niet in meegenomen. Waarom?

Antwoord: Het tapwater is er expliciet uitgehaald, want dat wordt door de gasketel verzorgd. De berekening gaat daarna verder om de warmtebehoefte en het vermogen van de warmtepomp te berekenen. Het verschil tussen ‘traditioneel’ verwarmen en ‘hyrbide’ verwarmen is dus inderdaad exclusief de kosten voor het tapwater berekend. Bij de all-electric-berekening komen die kosten uiteraard wel voor.

 

Vraag: Er wordt bij het hybride systeem gerekend met een investeringssom waar de kosten van een nieuwe ketel niet in zijn meegenomen. Klopt dat?

Antwoord: Ja, dat klopt, want heel vaak kan de cv ketel juist nog gewoon blijven hangen. Cv-ketels hebben een levensduur van minstens 15 jaar. De combinatie met een warmtepomp behoeft geen bijzondere aanpassingen aan de cv-ketel.

 

Vraag: Kan elke ketel worden ingezet bij een hybride-systeem?

Antwoord: In principe wel, maar er zijn wel zaken aan te raden. Zoals dat het op zijn minst een HR-ketel moet zijn, geen VR. En ouder dan 7 jaar is ook niet aan te raden.

 

Vraag: We willen toch van het gas af? Waarom adviseren we dat toch nog hybride systemen?

Antwoord: Daar zijn meerdere antwoorden op. A: in sommige gevallen staat de benodigde investering in isolatie om geheel over te kunnen gaan op een warmtepomp in een heel ongunstige verhouding tot de opbrengsten, of ontbreekt simpelweg het geld. B: In sommige gevallen kunnen die isolatiemaatregelen eenvoudig niet gerealiseerd worden (denk aan monumentale panden). C: Er worden plannen ontwikkeld om het gasnet te gebruiken voor ‘groen’ gas. D: soms is vervanging van vrij nieuwe cv-ketels economisch onverstandig. Dan is hybride een tussenstap. Tegen de tijd dat de ketel vervangen moet worden kan de volgende stap genomen worden: iets meer isoleren en investeren in een all-electric-systeem.

 

Vraag: Wordt het vastrecht meegenomen in de berekeningen?

Antwoord: We rekenen in beide gevallen met een gasprijs van 76 cent. Het vastrecht is daarin meegenomen.

 

Vraag: Moet bij een all-electric-systeem de elektra-aansluiting van de leverancier worden verzwaard?

Antwoord: Inderdaad zullen op den duur aanpassingen in het elektranet nodig zijn. Niet alleen vanwege de warmtepompen maar ook vanwege de toename van pv-panelen. In sommige wijken waar huizen massaal overgaan op all-electric wordt nu al gekozen voor een warmtepomp met ene beta-factor 1, wat wil zeggen dat de warmtepomp in staat moet worden geacht om ook bij extreme kou zonder elektrische bijverwarming altijd voldoende warmte te geven.

 

Vraag: Bij COP geldt dus: hoe hoger het getal hoe beter het rendement?

Antwoord: Inderdaad. Het COP geeft de verhouding weer van het afgegeven vermogen (in warmte), gedeeld door het verbruikte (elektrische) vermogen. Hoe gunstiger die verhouding is des te hoger is het getal. Moderne warmtepompen hebben zeker een COP van tussen de 4 en de 5.

 

Vraag: Moeten we niet met een SCOP rekenen, dus het rendement per seizoen gerekend? En ligt dat dan niet aanzienlijk lager da 4,7?

Antwoord: De COP is een kengetal dat wordt berekend aan de hand van standaardomstandigheden. Die standaardomstandigheden komen aardig overeen met het jaargemiddelde in Nederland. Het is natuurlijk zo dat de COP daalt in bewolkte nachten met veel wind en lage temperaturen. Maar op warmer dagen ligt hij juist weer hoger. Dus is een getal van COP 4,7 heel reëel.

 

Vraag: Hoe belangrijk is waterzijdig inregelen bij een warmtepomp?

Antwoord: Dat is eigenlijk altijd belangrijk, maar zeker ook bij warmtepompen, die veel meer liters per uur rondpompen dan een normale cv-ketel.

 

Vraag: Kun je per ruimte de temperatuur regelen, als je met een warmtepomp verwarmd?

Antwoord: Je kunt met een warmtepomp minder verschil maken in graden dan met een cv-ketel, maar het is wel mogelijk om na te regelen (ook voor de bewoner).

 

Vraag: Hoe kan ik de installatie waterzijdig inregelen in het geval van een hybride systeem? Er is immers sprake van twee verschillde Delta-T-waarden: 20 C bij een cv-ketel en 7 C bij een warmtepomp?

Antwoord: Een warmtewisselaar deelt de installatie ‘in tweeën’ en maakt zo hydraulisch inregelen mogelijk.

 

Vraag: Ik heb wel eens gehoord van warmtepompen die tot wel 70 graden kunnen verhitten, klopt dit?

Antwoord: Dat is mogelijk. De vraag is dan wel of de warmte dan door de warmtepomp gerealiseerd wordt of door elektrische bijverwarming. In dat laatste geval gaat de COP en dus het rendement wel erg sterk naar beneden.

 

Vraag: Is een all-electric systeem altijd alleen mogelijk als er vloerverwarming is?

Antwoord: Nee, er zijn woningen waar het mogelijk is om met laagtemperatuurradiatoren en met ventilatoren achter de radiatoren de ruimte goed te verwarmen met een warmtepomp. Dat hangt met name af van de mate van isolatie van de woning.

 

Vraag: Wat is het geluidsniveau van een hybride buitenunit?

Antwoord: De mono-buitenunits: 40 DB en in een split-versie is het 38 DB. Over plaatsing van de buitenunit moet inderdaad goed worden nagedacht.

 

Vraag: En het geluidsniveau binnen?

Antwoord: Het geluid van de binnenunit is te vergelijken met dat van een koelkast.

 

Vraag: wat is het prijsverschil tussen de mono en de splituitvoering van een warmtepomp

Antwoord: het prijsverschil is een paar 100 euro, ten gunste van de split.

 

Vraag: Als ik het goed meereken kun je een standaard-woning uit 1970 nooit all-electric maken. Volgens mij heb je dan wel circa 18 zonnepanelen nodig en dat past nooit op een dak. Klopt dat?

Antwoord: Deels klopt het, maar er is hier ook wat spraakverwarring: all-electric betekent: geheel van het gas af. Dat is wél mogelijk bij huizen uit 1970, indien er vloerverwarming wordt aangebracht en er veel isolatiemaatregelen worden genomen. Wat u bedoelt is nul-op-de-meter, dus waarbij het huis evenveel energie opbrengt als het verbruikt. Het stroomverbruik zal inderdaad niet helemaal gecompenseerd kunnen worden met de pv-panelen (gegeven de huidige stand der techniek bij pv-panelen)

 

Vraag: Moet je bij een warmtepomp ook ’s nachts de verwarming op 20 graden laten staan?

Antwoord. Ja, om twee redenen: A: Het laagtemperatuursysteem verwarmt veel langzamer ruimtes op dan een cv-ketel, dus het is geen kwestie van ’s ochtends even de temperatuur opdraaien. B: Voor de duurzaamheid van de apparatuur is het goed om het systeem zo rustig mogelijk te houden en dus ook de temperatuur zo veel mogelijk gelijk te houden.

 

Vraag: Met het oog op de terugverdientijd, die dus al snel op 8 of 15 jaar uitkomt: wat is de levensduur van een warmtepomp?

Antwoord: Bij de luchtwarmtepomp gaan we uit van 30 jaar, bij de grondgebonden warmtepomp van 40 jaar.

 

Vraag: Wat is de maximale afstand tussen een buitenunit en de binnenuinit, bij een mono-systeem?

Antwoord: We houden daarvoor maximaal 25 meter aan. Verderweg kan, maar dan is soms een oplossing nodig met een zogenaamde scheidingswisselaar.

 

Vraag: U komt uit op een CO2 reductie van 30 procent bij het hybride systeem en 40 procent bij all-electric. Maar als je groene stroom hebt ligt die reductie toch hoger?

Antwoord: Dat klopt.

 

Vraag: Krijg je geen koude voeten bij vloerkoeling?

Antwoord: Koeling via de warmtepomp gaat heel geleidelijk, de temperatuur in de vloerverwarming is dan steeds een paar graden koeler dan die van de kamer. De vloer zal dus inderdaad koel aanvoelen, maar zeker niet koud.

 

Vraag: Bij een all-electric-woning heeft de warmtepomp dus veel vermogen, terwijl de isolatie optimaal is. Gaat hij dan niet ‘pendelen’, te veel aanslaan en weer afslaan?

Antwoord: Dat wordt voorkomen door het geheel goed in te regelen, door de temperatuur steeds zeer gelijk te houden en door de besturing van het systeem.